Gwara Łódzka #1


Czym jest gwara?

Gwara, gwara ludowa, gwara terytorialna – terytorialna odmiana języka, mowa ludności (zwłaszcza wiejskiej), wyodrębniona z języka ogólnego i gwar sąsiadujących poprzez odrębności fonetyczne i leksykalne. Podrzędna w stosunku do dialektu. Czasem wyodrębnia się również podrzędne w stosunku do dialektu zespoły gwarowe. Granice gwar, podobnie jak granice dialektów, wyodrębniane są w badaniach językoznawczych poprzez zestawianie językowych cech dystynktywnych (cech odróżniających) na określonych terytoriach i niejednokrotnie mają charakter umowny.

Przykłady gwary łódzkiej:

O tym, że mogą zaskoczyć nawet rodowitych łodzian nie będę się rozpisywać, sprawdźcie sami ilu z słów znaczenia nie znaliście lub znaliście ale inne ;)

august – błazen, klaun cyrkowy
badylarz – zawodowy hodowca kwiatów lub bogaty, prywatny przedsiębiorca
bajzel – bałagan
chałka – bułka słodka pleciona
cieć – dozorca, gospodarz domu
chęchy – krzaki
ciekać – biegać
famuła, famułka – dom familijny
foliówka – torebka, torba foliowa, reklamówka
klapitka – rodzaj kamienicy (utworzone od nazwiska Klapita, właściciela)
kijowo – fatalnie (od kija, którym dostawało się lanie)
kulosy – nogi
papa – gęsta ciecz
po prosty – często używane, zamiast po prostu
prażoki – potrawa z ziemniaków i mąki
spinacz – spinka do włosów
sładnie – łatwo, ładnie, dobrze
smętarz – cmentarz
szmelc – coś nieużytecznego
szmuchlować – przemycać
taryfa – taksówka
towar – tkanina
trambambula – piłkarzyki
zachachmęcić – oszukać
zafiranić – zasłonić firanki
zaglądać do szkła – pić wódkę
zalewajka – zupa kartoflana z białym barszczem/ żur ugotowany razem z kartoflami(ziemniakami)
zarajgować – założyć nitki na maszynę
żydowską modą – na sposób żydowski, według zwyczajów żydowskich
żyr – jedzenie, żywność

Część z tych słów używana jest nadal, czasem w innym znaczeniu (tak jak słowa towar, dziś nie używamy tylko na określenie tkaniny) a czasem w tym samym. Zdarza się również tak, że dane słowo tak przesiąknęło do Polskiej mowy, że znane jest w całym kraju a nie tylko w regionie Łódzkim, tak jak np foliówka.

Na dziś to tyle, kolejna część gwary łódzkiej już 11.08 ;) 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Copyright © 2016 Altruistka , Blogger